De psychologie achter wagenparken en brandstofefficiëntie

Op 28 september 2026 bereikte de gemiddelde dieselprijs in de EU een nieuw record van € 2,24 per liter. Twaalf EU-landen, waaronder België, Italië, Roemenië en Polen, noteerden nieuwe recordhoogtes. In Denemarken, Nederland en Finland kost diesel inmiddels meer dan € 2,50 per liter.

Deze onverwacht sterke stijging is de tweede van 2026. In maart gooide het conflict in het Midden-Oosten de olievoorziening in de war. De gemiddelde dieselprijs in de EU steeg in één maand met 30%, van € 1,59 naar € 2,07 per liter. In het late voorjaar daalden de prijzen weer  en veel wagenparkbeheerders hoopten dat het ergste voorbij was. Nu wordt er opnieuw een grote hap genomen uit hun jaarlijkse brandstofbudgetten.

Aan de pomp valt er van de prijs helaas niets af te dingen. Bedrijven hebben echter wel veel invloed op hoe efficiënt ze de brandstof gebruiken die ze inkopen. Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Managers weten heel goed welk rijgedrag veel brandstof kost: stationair draaien, snel optrekken en rijden met te hoge snelheid. Maar chauffeurs zover krijgen ermee te stoppen... dat is een heel ander verhaal. 

Een manager die een drukbezette chauffeur vertelt dat die niet meer te hard moet rijden, is zelden genoeg om het gedrag van de chauffeur blijvend te veranderen. Om van zuinig rijden een gewoonte te maken, moet u het probleem concreet maken op een manier die aansluit bij de chauffeurs. En opnieuw kijken naar manieren om het gedrag te stimuleren en motiveren. Kortom: u moet ervoor zorgen dat chauffeurs het, net als u, belangrijk gaan vinden. 

Laten we kijken hoe wagenparken hun chauffeurs hebben meegenomen in de strijd tegen brandstofverspilling. 

Uitleggen wat de verspilling betekent

Lanes Group is een van de toonaangevende specialisten op het gebied van afvalwater en riolering in het Verenigd Koninkrijk. Het bedrijf heeft in het hele land meer dan 4.000 voertuigen. Het management vermoedde dat veel kleine, alledaagse inefficiënties samen veel geld kostten.

Ze hadden gelijk. Lanes gebruikte Samsara om het probleem in kaart te brengen en ontdekte dat de gemeten voertuigen 12% van de tijd stationair stonden te draaien. Ze schrokken pas echt toen het team dit omrekende naar geld. Zonder het te beseffen gaf het bedrijf elk jaar £ 155.000 (ruim € 183.000) uit aan brandstof die alleen maar uitstoot opleverde.

Alleen de chauffeurs van Lanes konden deze verspilling stoppen. Managers moesten hun eigen teams er dus van overtuigen dat het belangrijk was om het stationair draaien te verminderen. Veel organisaties zouden beginnen met het benadrukken van het financiële plaatje voor het bedrijf. Lanes wist dat deze aanpak niet zou werken.

"Chauffeurs maakt het niet uit wat stationair draaien het bedrijf kost. Ze luisteren wel als je uitlegt wat het betekent voor hun gezondheid, hun families en hun omgeving," zei Nicola Martin, hoofd ESG bij Lanes Group. "Zodra je het persoonlijk maakt, krijgen de cijfers betekenis."

Deze gedachte vormde de basis voor de campagne "Fuel Down the Drain" van Lanes Group. De interne communicatiecampagne legde een duidelijk verband tussen stationair draaien en de kwaliteit van de lucht die chauffeurs, hun families en hun buren inademen. Dit gaf chauffeurs een persoonlijke reden om hun gedrag te veranderen. Voor het financiële team is een lagere brandstofrekening het belangrijkst. Voor een chauffeur is vuile lucht op het werk en bij de school van hun kind een veel belangrijkere zorg.

De campagne begon met het rechtzetten van hardnekkige misvattingen waardoor motoren aan blijven staan. De eerste was de overtuiging dat stationair draaien de enige manier is om een cabine warm of koel te houden.

Geef chauffeurs redenen om te veranderen

Een andere kijk op het probleem laat chauffeurs zien dat stationair draaien gevolgen heeft die verder gaan dan het bedrijfsbudget. Om dat bewustzijn om te zetten in blijvende gedragsverandering is een praktische aanpak nodig. Eentje die zich richt op de keuzes die chauffeurs tijdens hun werkdag maken, bewust of onbewust. In het geval van Lanes had dit twee kanten: ingrijpen op het moment zelf en een beloning voor verbeteringen in de loop van de tijd.    

Lanes Group heeft audiowaarschuwingen in de cabine ingeschakeld op zijn Samsara AI-dashcams. Wanneer de dashcam onnodig stationair draaien detecteerde, herinnerde deze de chauffeur eraan de motor uit te zetten. Chauffeurs konden vervolgens hun eigen prestaties volgen in de Samsara Chauffeursapp. Wanneer chauffeurs zich goed verbeterden, ontvingen ze berichten met persoonlijke waardering. Zodat ze wisten dat hun inzet werd gezien.

De details van deze berichten zijn belangrijk. Een chauffeur liet in totaal de motor 420 uur minder stationair draaien. In het bericht werd hij gefeliciteerd omdat hij genoeg brandstof had bespaard om van Londen naar Edinburgh en terug te kunnen rijden. Dat is een rit van bij elkaar ongeveer 1.300 km. Een simpel percentage zou hem veel minder hebben gezegd. 

De campagne 'Fuel Down the Drain' ontleende een groot deel van haar kracht aan de sociale verbondenheid binnen de vestigingen. Lanes deed er alles aan om het gezamenlijke inspanning te maken in plaats van een budgetgedreven initiatief. Onder meer door nieuws over betere prestaties te delen op de centrale erkenningspagina van Samsara waar medewerkers toegang toe hadden. Wekelijkse updates toonden welk verschil het wagenpark maakte, terwijl iedereen de individuele mijlpalen van chauffeurs kon zien. 

Toen chauffeurs bij het team begonnen te vissen naar complimentjes, wisten managers dat ze op de goede weg zaten. De cijfers bevestigden het alleen maar. Lanes had aanvankelijk de doelstelling gesteld om het onproductief stationair draaien in de loop van het jaar met 50% terug te dringen. Het bedrijf overtrof dat cijfer ruimschoots en bracht al binnen vier maanden stationair draaien terug van 12% naar 2%. Zo werd 100.000 liter brandstof bespaard en kwam er 260 ton minder CO2e in de lucht terecht. 

Check eerst uw aannames

Dit initiatief zou zijn mislukt als het management niet eerst goed over de details had nagedacht. Veel van het wagenpark van Lanes gebruikt PTO-aangedreven apparatuur, waarbij de motor moet blijven draaien. Als u een chauffeur een waarschuwing stuurt waarin staat dat hij moet stoppen met stationair draaien terwijl zijn PTO operationeel is, dan doet dat het vertrouwen in de hele operatie geen goed.

Daarom labelde het team apart de voertuigen zonder PTO, gaf het alleen bij die groep audiowaarschuwingen in de cabine en koppelde het de PTO-status aan de data van Samsara. Zo bleven productieve en onproductieve stationaire draaitijd in rapportages gescheiden. Het technische sloot mooi aan bij het ethische: eerst het juiste meten en pas daarna iemand verantwoordelijk houden. 

Het volledige verhaal over de efficiëntiecampagne van Lanes Group is hier te lezen. 

Maak van data iets om steeds trots op te zijn

Een campagne heeft een vaste begin- en eindtijd, maar een diepgewortelde gewoonte zou altijd moeten blijven bestaan. Alleen vertrouwen op de berichtenfunctie kan er voor zorgen dat uw inspanningen doodbloeden zodra het initiatief afloopt. Het gedrag valt dan langzaam terug naar zoals het was in het begin. Herhaling, zichtbaarheid en verantwoordelijkheid zorgen ervoor dat nieuwe gewoonten blijven hangen. Daarom is het goed om chauffeurs volgens een vast, betrouwbaar patroon inzicht te geven in de cijfers. 

Groupe RubanBleu, een Franse touringcaronderneming met 480 voertuigen, behaalde zijn doelstellingen voor de reductie van CO2 door van data een gedeeld maandelijks ritueel te maken. 

“Elke maand tonen we de cijfers van het brandstofverbruik. Chauffeurs kunnen zo zien welke vooruitgang ze hebben geboekt en op welke gebieden ze zich kunnen verbeteren”, zegt Guillaume Bruneau, directeur Pôle Interurbain van Groupe RubanBleu. “Sommige chauffeurs gaan echt op in het spel en dagen elkaar uit om het zuinigst te rijden.”

De chauffeurs van RubanBleu laten zich leiden door de cijfers en stellen zo de norm voor elkaar. Dat werkt omdat de vergelijking eerlijk aanvoelt: collega's die dezelfde routes rijden in hetzelfde verkeer zitten en hetzelfde werk doen. Als het doel simpelweg top-down door het hoofdkantoor zou worden vastgesteld, zou het zomaar genegeerd kunnen worden. 

Dat werkte. RubanBleu verlaagde het brandstofverbruik met gemiddeld 14%, ter waarde van € 49.000 per jaar. Het brandstofverlies door stationair draaien daalde met 27%. U kunt hun volledige verhaal hier lezen. 

Ontwikkel een programma waar chauffeurs zich bij willen aansluiten

Op de verkeerde manier ingezet, hadden deze middelen tegen chauffeurs kunnen worden gebruikt. Waarschuwingen in de cabine kunnen een disciplinair dossier worden. Een pagina bedoeld voor erkenning kan veranderen in een ranglijst die chauffeurs aan de schandpaal nagelt. Om succesvol te zijn, moet uw programma een duidelijk doel, een transparante structuur en duidelijke voordelen voor deelname hebben. Als chauffeurs vermoeden dat uw zuinig-rijden-programma een trucje is om ze meer toezicht te laten accepteren, zullen ze waarschijnlijk niet geneigd zijn mee te doen.

Lanes ontwierp het programma met het juiste doel, waardoor chauffeurs een oprechte reden kregen om zich in te zetten. Het klopt immers dat stationair draaien de lucht vervuilt die chauffeurs, hun families en hun buren inademen. De gebruikte metingen waren nauwkeurig gekozen om eerlijk te kunnen zijn, tot aan de aparte lijst met PTO-voertuigen aan toe. Het werk van chauffeurs werd beloond en ze konden alle data tijdens het hele proces inzien. 

In de hele EU is dit zowel een wettelijke als een ethische verplichting. Op grond van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) vereist de verwerking van chauffeursgegevens een rechtsgrond, een specifiek doel en transparantie. In verschillende EU-landen moeten werkgevers ook de Ondernemingsraad raadplegen voordat ze monitoringtools inzetten.

[Opmerking voor vertalers: lokale teams kunnen de relevante instantie noemen, bijvoorbeeld de Betriebsrat in Duitsland, de CSE in Frankrijk of de ondernemingsraad in Nederland. De aanvrager dient dit vóór het toevoegen van landspecifieke juridische details af te stemmen met de lokale juridische afdeling.]

Maak van efficiëntie een gewoonte

Dieselprijzen zullen altijd schommelen en daar kunt u niets aan doen. U kunt echter wel invloed uitoefenen op de duizenden kleine beslissingen die uw chauffeurs elke dag nemen, meestal zonder erbij na te denken. Of de motor blijft draaien tijdens een levering, tijdens het wachten bij de poort of wanneer ze telefoneren vanaf een parkeerplaats. Door uw chauffeurs een goede reden te geven om aandacht te besteden aan hun brandstofverbruik, beschermt u zich beter tegen inflatie. 

De brandstofkosten zijn dit jaar niet de enige kosten die stijgen. De Besparingsgids voor Wagenparken 2026 gaat verder waar dit artikel ophoudt, inclusief het volledige verhaal achter de resultaten van Lanes Group op het gebied van stationair draaien. U kunt ook de verhalen lezen van andere bedrijven die de kosten binnen hun wagenpark hebben verlaagd, van verzekeringen en onderhoud tot compliance en elektrificatie. 

Ontdek de dure dode hoeken in uw wagenpark. Download de Besparingsgids voor Wagenparken in 2026